AKTUALNOŚCI

Słów kilka o… sterolach roślinnych.

Przez Karol Gołębiewski | W Artykuły | 26 lutego, 2014

Fitosterole, znane również jako sterole roślinne, to szeroka grupa związków chemicznych obecnych w roślinach. Jak dotąd wykazano, iż występują one we wszystkich roślinach i wyróżniono ok. 150 rodzajów tych substancji . Za najważniejsze fitosterole uznaje się beta-sitosterol, campesterol, i stigmasterol.
Budowa chemiczna
Charakterystyczną cechą fitosteroli jest to, iż swoją budową chemiczną bardzo przypominają zwierzęcy cholesterol. W szkieletach węglowych zaobserwowano występowanie izotopów C-28 i C-29 węgla (w cholesterolu zwierzęcym występuje izotop C-27). Oprócz tego sterole roślinne posiadają dodatkową grupę metylową, bądź etylową. Mimo podobnej struktury, związki te znacząco różnią się właściwościami – sterole roślinne spożywane w odpowiednich ilościach zmniejszają ryzyko powstawania zmian miażdżycowych tętnic poprzez redukcję ilości cholesterolu LDL odkładającego się na ścianach naczyń krwionośnych.

 

        fitosterole2

Występowanie

Fitosterole są obecne głównie w roślinach oleistych, orzechach, ziarnach słonecznika i sezamie (między 534 a 714 mg/100g).Nie brakuje ich także w oleju sojowym (494 mg/100g). Można je znaleźć również w masłach roślinnych, margarynach czy dressingach do sałatek,fabrycznie wzbogaconych sterolami roślinnymi. Dobrym źródłem są również płatki zbożowe i pieczywo z mąk gruboziarnistych, ze względu na stosunkowo duże spożycie tych produktów.

Phytosterol-Content-of-Selected-Foods

Funkcja w ludzkim organizmie

Powszechnie znany jest fakt, iż spożywanie produktów pochodzenia zwierzęcego zawierających duże ilości cholesterolu może prowadzić do niekorzystnych zmian w układzie sercowo – naczyniowym, a w konsekwencji do poważnych chorób serca. Jaka jest rola fitosteroli w gospodarce cholesterolu? Podobieństwo strukturalne powoduje, że w jelitach, gdzie następuje wchłanianie cholesterolu, fitosterole łączą się z receptorami komórek jelitowych i blokują w ten sposób wchłanianie cholesterolu. Większa część cholesterolu zostaje wydalona z ustroju i zmniejsza się jego stężenie we krwi. Natomiast połączone z receptorami komórek jelitowych fitosterole są wchłaniane w bardzo małej ilości (0,1% – 5%), a poza tym wydalane są z ustroju, nie powodując żadnych niepożądanych objawów. Sterole roślinne zmniejszają także produkcję endogennego cholesterolu w wątrobie. Zaobserwowano również korzystny wpływ na tzw. profil lipidowy człowieka. W dalszym ciągu nie wiadomo jednak, czy fitosterole mają jakikolwiek wpływ na poziom „dobrego” cholesterolu – HDL.

 

miazdzyca

 

Zapotrzebowanie

Optymalna dawka steroli roślinnych waha się w granicach 2000 mg na dobę (nie powinna przekraczać 3000 mg), natomiast średnia spożycia w większości krajów europejskich wynosi poniżej 200 – 300 mg. Prowadzone są badania nad farmakologiczną suplementacją tych związków.

flora

Działanie niepożądane/toksyczność

Wyniki badań przeprowadzanych na ludziach sugerują, że doustnie przyjmowanie naturalnego pożywienia bogatego, lub wzbogacanego o fitosterole, nie wywołuje efektów negatywnych. U dorosłych i dzieci cierpiących na fitosterolemię i przyjmujących przez dłuższy czas estry sitostanolu (przez 12 lub 7 miesięcy) nie zaobserwowano żadnych niepożądanych efektów. Jeśli chodzi o spożywanie sitostanolu, od 5 lat prowadzone jest badanie, którego uczestnicy spożywają dawki 10-15g dziennie. Również to doświadczenie nie wykazało złych skutków przyjmowania steroli roślinnych. Fitosteroli powinny unikać jedynie osoby cierpiące na fitosterolemię.

 

KG

Bibliografia:

Ostund RE. Phytosterols, cholesterol absorption and healthy diets. Lipids. e-pub 9 January 2007

Ostund RE. Phytosterols and cholesterol metabolism. Curr Opin Lipidol. 2004 Feb;15(1):37-41.

http://www.spirulina.pl/ciekawostki/literatura/artykuly/fitosterole-charakterystyka-wystepowanie-przyjmowanie-przemiana-materii-dzialanie.html

http://www.jedzdobrze.pl/slownik/23/fitosterole/

Pinedo S, Vissers M et al. Plasma levels of plant sterols and the risk of coronary artery disease: the prospective EPIC-Norfolk Population Study. Journal of Lipid Research, Vol. 48, 139-144, January 2007.

http://www.solgar.pl/wiedza/leksykon/fitosterole

http://pl.wikipedia.org/wiki/Mia%C5%BCd%C5%BCyca

http://pl.wikipedia.org/wiki/Fitosterole

http://cholesterol.about.com/od/cholesterolnutrition101/f/phytosterolwork.htm?nl=1

Saji J, AV Sorokin, PD Thompson. Phytosterols and vascular disease. Current Opinion in Lipidology. 18(1):35-40, February 2007.

Grafiki:

http://www.copemanhealthcare.com/assets/uploads/2012/05/Phytosterol-Content-of-Selected-Foods.jpg

http://www.czytelniamedyczna.pl/img/ryciny/images_pf/20110122_.gif

http://www.megapedia.pl/miazdzyca.png

http://scientia1.files.wordpress.com/2012/07/0_285_427_http___offlinehbpl_hbpl_co_uk_news_okm_638cb8fb-bee2-b159-83e406ea7c78aff8.jpg

http://i.dailymail.co.uk/i/pix/2013/02/02/article-0-174DE3BA000005DC-227_634x628.jpg

 

 

personal-trainers.pl © 2013. Wszystkie prawa zastrzeżone
Projekty UE       xhost.cc